Een op de drie zet zich in voor vluchteling. 

12 september 2015
De meeste Groningers, Drenten en Friezen geven geld of goederen aan hulporganisaties. 2 procent meldt zich als vrijwilliger. Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant legden in samenwerking met Enigma Research vragen over vluchtelingen voor aan het RegioNoordPanel.

De antwoorden van duizend mensen werden verwerkt. Geen van de geënquêteerden overweegt zelf een gevlucht gezin in huis te nemen. 30 procent van de mensen die meewerkten aan het onderzoek vindt het een taak van de overheid om vluchtelingen te helpen. Opvallend meer mannen dan vrouwen zijn die mening toegedaan.

Op de vraag of Nederland extra vluchtelingen moet opnemen, antwoordt twee derde van de ondervraagden positief. ‘Als hier oorlog uitbreekt, willen wij ook geholpen worden’, motiveren velen hun antwoord. En: ‘Als we één Europa willen zijn, moeten we ook samen dit probleem oplossen en niet een paar landen ervoor op laten draaien’. Een deel van de respondenten geeft aan dat het wel moet gaan om ‘echte vluchtelingen, mensen die vluchten voor geweld en oorlog’. Meer dan de helft van degenen die de vragenlijst invulden, vindt dat Nederland te weinig onderscheid maakt tussen politieke en economische vluchtelingen.

Dat de meeste mensen afkomstig zijn uit islamitische landen, vindt twee derde (enigszins) beangstigend. Vooral ouderen voelen zich daar onbehaaglijk bij. Ook vreest meer dan de helft van de ondervraagden (55 procent) dat onder de vluchtelingen IS-strijders zijn die mogelijk een aanslag plegen. Henk Wolthof, directeur COA Noord snapt die angst. Maar deze is volgens hem niet realistisch. ,,Als iemand hier met kwade bedoelingen naartoe wil, laat hij het wel uit zijn hoofd om zich aan te melden bij een organisatie waar hij zorgvuldig wordt gescreend door de Vreemdelingenpolitie en de IND (Immigratie en Naturalisatiedienst).”

‘Angst voor islamieten niet reëel’
De Groningse arabist Esmeralda van Boon is ‘blij verrast’ met de uitkomsten van het lezersonderzoek. Daaruit blijkt dat twee derde van de respondenten vindt dat Nederland extra vluchtelingen moet opvangen. ,,Dat is een mooi percentage. Het lijkt er sterk op dat de algemene tendens omslaat. Maar je blijft ook negatieve geluiden over asielzoekers horen, vooral op sociale media.’’ Ze heeft er moeite mee dat asielzoekers worden neergezet als ‘gelukszoekers’. ,,Laten we de situatie eens omdraaien. Stel dat hier een oorlog uitbreekt. Dan willen wij toch ook graag dat een ander land ons opvangt en veiligheid biedt?’’

Volgens Henk Wolthof, directeur van COA Noord, is de positieve uitkomst vooral te danken aan de beelden van de vluchtelingenstromen in de media. ,,Mensen zien dat vluchtelingen op drift zijn en onder erbarmelijke omstandigheden in schepen en vrachtwagens hiernaartoe komen. De foto van het dode jongetje op het strand heeft natuurlijk ook veel impact gehad.’’

Dat ruim de helft van de respondenten angst heeft voor moslims, is ook een gegeven. Van Boon: ,,De vraag is of die angst gegrond is. Misschien geldt voor sommigen dat het onbekende de angst veroorzaakt. Dat is niet nodig. In sommige media is beweerd dat IS-strijders meekomen met de vluchtelingenstroom. Het is niet bewezen dat dit zo is.’’

Han Entzinger, hoogleraar integratie- emigratiestudies aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, zegt dat veel mensen een verwrongen beeld van de islam hebben gekregen door het gewelddadige optreden van de Islamitische Staat en al-Qaeda. ,,Het is natuurlijk niet voor niets dat veel islamitische Syriërs vluchten voor de Islamitische Staat.’’ Wolthof snapt de angst van veel mensen. Deze is volgens hem niet realistisch. ,,Als iemand hier met kwade bedoelingen naartoe wil, laat hij het wel uit zijn hoofd zich aan te melden bij een organisatie waar hij zorgvuldig wordt gescreend door de Vreemdelingenpolitie en de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst, red.). Dan kun je beter als illegaal komen.’’

Christine Hillemans, directeur van Vluchtelingenwerk Noord-Nederland, wijst erop dat twintig jaar geleden veel Bosnische vluchtelingen met een islamitische achtergrond naar Nederland zijn gekomen. ,,Die zijn over het algemeen uitstekend geïntegreerd. De uitkomst is extra opmerkelijk tegen de achtergrond dat wij vrijheid van godsdienst hoog in het vaandel hebben staan.’’

Dat twee derde van de respondenten persoonlijk niets doet voor vluchtelingen en dit als een overheidstaak ziet, vindt Wolthof niet schokkend. ,,Dan blijft er nog een derde over die wel wat doet. Dat is een fors percentage.’’  Hij is zelfs blij met de uitkomst dat niemand graag een vluchteling in huis wil nemen. ,,Dat moet je als particulier ook niet willen. Dat vraagt veel expertise. Daar is het COA voor.’’ Hillemans vindt dat de overheid verantwoordelijk is voor begeleiding en huisvesting. ,,De Nederlanders dragen gezamenlijk de verantwoordelijkheid om vluchtelingen welkom te heten. Vaak gaat het om kleine dingen. Mensen groeten in de straat. De kinderen samen laten spelen. Iemand op de koffie uitnodigen.’’

Dat bijna drie kwart van de respondenten de mening huldigt dat de vluchtelingen terug moeten naar hun land als de oorlog is afgelopen, vindt Hillemans een ‘nobel streven’. Ze denkt dat vooral vluchtelingen uit Syrië het liefst vandaag dan morgen teruggaan als de burgeroorlog wordt beëindigd. ,,Maar hoe langer de oorlog duurt des te lastiger wordt terugkeer. Als mensen hier integreren, trouwen, kinderen krijgen en werk vinden wordt het een stuk moeilijker.’’ Vluchtelingen krijgen in veel landen een tijdelijke verblijfsvergunning voor vijf jaar, benadrukt Entzinger. ,,Iedereen die hier langer dan vijf jaar woont, kan de Nederlandse nationaliteit aanvragen. Die kun je niet meer uitzetten. Dat is een grondrecht.’’

Bron: Dagblad van het Noorden
Gepubliceerd: 12-09-2015

Andere onderzoeksresultaten

Bent u regionaal betrokken en wilt u dat uw mening meetelt?

Word dan panellid van het RegioNoordPanel.

Geef uw mening over (nieuwe) producten van NDC mediagroep.

Als dank voor uw medewerking maakt u elk kwartaal kans op leuke prijzen!

Horen de redacties van LC, DVHN en FD ook uw stem?

Via het RegioNoordPanel geven noorderlingen hun mening over uiteenlopende onderwerpen.